گاتهــــــــــا
گاتهـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــا
'گاهان نام کهنترین بخش کتاب اوستاست که گاهان پنجگانه یا پنج سرود زرتشت اسپنتمان را دربر می‌گیرد. تاریخ سرودن گاهان زمان تقریبی ۱۵۰۰ تا ۸۰۰ پیش از میلاد است. در پارسی این نام را گات‌ها و گاثاها هم نوشته‌اند. خود واژه گاه به معنی سرود است. گاهان خود پاره‌ای از یکی از بخش‌های اوستا به نام یَسنه است. هر یک از فصل‌های یسنه، هات نام دارد و گات‌ها هفده هات از ۷۲ هات یسنه را دربر می‌گیرد که شامل ۲۳۸ بند، ۸۹۶ بیت و ۵۵۶۰ واژه‌است. نامهای پنج گاهان از این قرار است:
اَهونَوَدگاه نام نخستین روز از پنج روز اندرگاه است که آن را به نام نخستین سرود از گاهان پنجگانه زرتشت خوانده‌اند. این سرود که «اهونویتی (Ahunavaiti)» نام دارد شامل ۷ سرود؛ از یسن ۲۸ تا یسن ۳۴ میباشد.
اُشتَوَدگاه نام دومین روز از پنج روز اندرگاه است که آن را به نام دومین سرود از گاهان پنجگانه زرتشت خوانده اند. این سرود که «اوشتویتی (Ushtavaiti)» نام دارد شامل ۴ سرود؛ از یسن ۴۳ تا ۴۶ میباشد
نام سومین روز از پنج روز اندرگاه است که آن را به نام سومین سرود از گاهان پنجگانه زرتشت خوانده اند. این سرود که سرود «سپنتامینیو (Spentamainyu)» نیز نام دارد: شامل 4 سرود؛ از یسن 47 تا 50 میباشد
وُهوخْشتَرگاه نام چهارمین روز از پنج روز اندرگاه است که آن را به نام چهارمین سرود از گاهان پنجگانه زرتشت خوانده اند. سرود وهوخشترگاه در اوستا، یَسنه را در بردارد. این سرود که «وهوخشثرَ (Vohuxshathra)» نام دارد شامل یسن 51 میباشد
وَهیشتوایشْت‌گاه نام پنجمین روز از پنج روز اندرگاه است که آن را به نام پنجمین سرود از گاهان پنجگانه زرتشت خوانده اند. این سرود که وهیشتویشتی (Vahishtoishti)» نام دارد دربرگیرنده یسن 53 است
خدایا ترا سپاسگزارم که به من آموختی که بیاموزم و بیاموزانم آنچه را آموخته ام و به این واسطه من را انسان آفریدی